Kommune Kujalleq - Kommuneplan 2011-2022
Postboks 514  3920 Qaqortoq  Grønland  Telefon: +299 704 100  www.kujalleq.gl  arealadm@kujalleq.gl
Takorluukkat aaqqissuussaanerullu ilusissaaAnguniakkatIlloqarfiit NunaqarfiilluAsimi nunaUani nunaminertamik qinnuteqarsinnaavutitIlloqarfiit NunaqarfiilluTusarniaanermi pilersaarusiat nutaat
ILUSEQ PINGAARNEQ

Illoqarfiit pingasut 

Kujataani illoqarfiit pingasuusut tamarmik 1700-ikkut naajartorneranni niuerfissatut pilersinneqarsimapput. Kingornalu niuerfiunermik tunisassiorfiunermillu saniatigut illoqarfinngorsimapput sullissiviusut nutaaliaasut, aammattaaq nunaqarfinnut savaateqarfinnullu qanigisaminnut qitiusutut.

 Ullumikkut Qaqortoq illoqarfinni pingasuusuni annerpaanngorsimavoq qitiusumillu sullissiveqarfiulluni, illoqarfiilli sinneri marluk Nanortalik Narsarlu illoqarfiupput ingerlalluartut sulilu ineriartortut kiisalu eqqaamiorisaminnut pingaaruteqartuusut.

 Taama aaqqissugaanerat illoqarfiit pingasuusut aallaavigalugit suli ineriartorteqqinneqarsinnaavoq illoqarfiillu akornanni suleqatigiinneq annerulersinneqarsinnaalluni. Illoqarfiit nunatsinni nunanilu allani sumiiffinni allani illoqarfinnut unammillersinnaassappata suleqatigiinneq pinngitsoorneqarsinnaanngilaq.

 

Nunaqarfiit aqqanillit

Kujataani nunaqarfiit amerlanerit illoqarfimmut qanittunnguamiittarput ineriartornissaminnullu periarfissaat illoqarfimmut qaninnermut aqqutissaqassusiannut atalluinnartarluni. Taamaammat nunaqarfiit pitsaanerusumik angallannikkut attaveqalernissaat kommunimut pilersaarutip tunngavianut ilaavoq.

Inuiaqatigiilli ineriartornerat pissutigalugu nunaqarfinnut atugassarititaasut allanngortarput kiisalu allanngortiterinerit naleqqussarnerillu assigiinngitsutigut pisariaqarlutik. Taamaammat nunaqarfinni inuussutissarsiutit nutaat ilungersuunneqassapput (immap naasuinik tunisassiorneq, tunisassanik nutaanik tunioraaneq, kiisalu tunisassiorfiit minnerusut). Aamma nunaqarfinni sullissinerup allannguuteqarnissaa naatsorsuutigisariaqarpoq taamalu qarasaasiatigut attaveqaatit atorlugit sullissinerit atorneqarnerulissallutik.

  

Savaateqarfiit 37-iusut

2011-imi kommunimut pilersaarutip suliarineqarnerata nalaani Kommune Kujallermi savaateqarfiit nalunaarsorneqarsimasut 37-iupput. Taakku kommunip inuisa ilaannannguarigaluaraat kommunip ineriartorneranut pingaarutilerujussuupput. Inuussutissalerinermut Kujataani nunatsinnilu tamarmi  pingaaruteqaqisumut savaateqarneq annertoorujussuarmik tunngaviliisuuvoq. Aammattaaq savaateqarfiit takornarianut unnuiffissaqartitsinermikkut, neriffissaqartitsinermikkut allatigullu misigisassaqartitsinermikkut takornariartitsinerup ineriartornerani pingaaruteqaqaat.

 

Inuussutissarsiorneq suliffissaqartitsinerlu

Illoqarfiit pingasuusut Kujataani inuussutissarsiornikkut suliffissaqartitsinikkullu qitiupput siunissamilu ineriartornerup ilarujussua taakkunaniissalluni.

Inuussutissarsiutilli ineriartorfiusussat qassiit "illoqarfiit akorniniipput" - aatsitassarsiorneq, uuliasiorneq, takornariartitsineq, aalisarneq nunalerinerlu - taamaammallu taakkunani siumukarnerit illoqarfinnut nunaqarfinnullu qassiinut iluaqutaasussaassallutik. Taamalu kommunimut pilersaarutikkut inuussutissarsiornikkut suliffissaqartitsinikkulu illoqarfinni nunaqarfinnilu tamani ineriartornissamut kommunimut pilersaarummi periarfissiisoqarpoq.

 

Innuttaasut inissiallu

Piffissami pilersaarusiorfiusumi 2011-2022-imi Kujataani inuttussuseq allanngungaassangatinneqanngilaq nunaqarfinniillu illoqarfinnut noorarneq ingerlaanassangatinneqarluni. Taamaattorli illuliortiterneq suli pisariaqassaaq. Ilaatigut illoqarfinni nunaqarfinnilu illuutit aserfallassimasut nalitsinnullu naleqqukkunnaarsimasut nutaanik taarsertariaqalersimapput ilaatigullu ineriartorneq pissutigalugu inissat pitsaassusii, soorlu angissusii eqqarsaatigalugit piumasaqaatit annerulersimallutik. Aammattaaq Kommune Kujalliup ilisimalluarpaa innuttaasut aalajangersimasut ilaat inissamik pisariaqartitaminnik pissarsisinnaanngimmata. Asserusutigalugu ilinniartut inaat, innarluutillit inaat kiisalu utoqqarnut inissiat amigaatigineqarput. Taamaammallu kommunimut pilersaarummi illoqarfinni nunaqarfinnilu tamani inissiat amerlanngitsut sananeqartussat eqqarsaatigalugit kikkut tamarmik inissaqartinniarneqarput.

 

Isumaginninnermut tunngasut

Illoqarfinni, nunaqarfinni savaateqarfinnilu toqqissisimalluni periartornissamut periarfissaqartariaqarpoq. Atugassarititaasulli assigiinngeqaat kommunillu neqeroorutai aamma assigiinngissitaaqalutik. Ilaqutariinnut ajornartorsiortunut, innarluutilinnut allanullu immikkut ikiorserneqartariaqartunut angerlarsimaffiit immikkullu neqeroorutiviit illoqarfinni pingasuni ipput. Soorlu utoqqaat eqqarsaatigalugit illoqarfinni pingasuni utoqqaat illoqarpoq. Nunaqarfinni utoqqaat najugaqatigiiffeqanngikkunik, utoqqarnut inissiaqanngikkuni utoqqarnut naleqquttunut illoqarpoq.

 

Peqqissaaneq eqqarsaatigalugu Qaqortumi nunap immikkoortuanut napparsimaveqarpoq kiisalu Nanortalimmi Narsamilu minnerusunik napparsimaveqarluni. Nunaqarfinni nakorsiartarfeqarpoq ataatsimik sulisoqartumik.

 

Kulturi sunngiffillu

Kulturikkut inuuneq illoqarfinni nunaqarfinnilu pikialaartarpoq. Illoqarfinni pingasuni nunaqarfinnilu amerlanerni katersortarfeqarpoq. Aammattaaq illoqarfinni timersortarfiit kulturikkut pisunut annerusunut atorneqarluartarput. Kujataani kulturikkut illorsuaviit amigaatigineqarmata Qaqortumi kulturikkut illorsuarmik naluttarfiutigisumik pisaarnissaq sulissutigineqarpoq.

 

Sunngiffimmi sammisassat eqqarsaatigalugit illoqarfinni aammalu Alluitsup Paani timersortarfeqarpoq tamalaanik timersorfiusinnaasunik. Illoqarfinni nunaqarfinnilu tamangajalluinnarni arsaattarfeqarpoq arsaannermut allatigullu arsalerinermut atorneqartartunik. Kiisalu illoqarfinni pingasuni nunaqarfinnilu ataasiakkaani sukisaarsaartarfeqarpoq.

 

Atuartitsineq paarsinerlu

Kommune Kujallermi illoqarfinni nunaqarfinnilu tamani atuarfeqarpoq. Illoqarfinni pingasuni meeqqat atuarfii tamarmik nutarterneqarput taamalu ukiualuit ingerlaneranni nutartigaalluinnarsimalissallutik. Nunaqarfinni minnerusuni atuarfiit atuartukittuararsuummata piffissap pilersaaruteqarfiusup ingerlanerani allannguisoqarnissaa naatsorsuutigisariaqarpoq.

 

Illoqarfinni pingasuni inuusuttunut ilinniarfissaqarpoq, Qaqortorlu ilinniarfeqarfiugami ilinniarnertuunngorniarfeqarpoq, niuernermut ilinniarfeqarluni højskoleqarlunilu. Narsami inuussutissalerinermik ilinniarfimmiipput Inuili ATI-lu

 

Meeqqanik paarsisarneq eqqarsaatigalugu illoqarfinni pingasuni kiisalu nunaqarfinni Alluitsup Paani Narsarsuarmilu paaqqinnittarfeqarpoq.

 

Kulturikkut kingornussarsiat

Kujataa qallunaatsiaaneersunik kalaallillu siuaasaaneersunik assigiinngitsunik kulturikkut kingornussarsiarpassuaqarpoq. Kulturikkut kingornussarsiat taakku illoqarfinni nunaqarfinnilu ullumikkut kulturiusunit allatut aaqqissugaasimagaluartut taamaattoq inuiaqatigiinnut ullumikkut piusunut tunngaviliisuupput.

 

Illuutit eriagisariallit 1700-ikkut naaneraneraniit maannamut sanaartorneqarsimasut illoqarfinni nunaqarfinnilu pingaarutilinnik amiakkoqarput. Kommunimut pilersaarummi allanngutsaaliinissamut periarfissaqarpoq taamalu illuutit tamakku siunissami pigiinnarneqarsinnaassallutik.

 

Kommunip aammattaaq kulturikkut kingornussat silarsuarmioqatitsinnikkut takutikkumavai taamaammallu "Kujataani nunaatilittut kultureqarnerup" UNESCO-p silarsuarmioqatigiinnut kingornussarsiarititaannut ilanngunneqarnissaa sulissutigalugu.

  

Angallanneq

Kommunerujussuaqalerneratigut illoqarfiit akornanngi aammalu nunaqarfiit eqqarsaatigalugit pitsaasumik angallannikkut attaveqaateqarnissaq suli pingaarneruteqarnerulersimavoq. Ullumikkut angallatigineqartartut pingaarnerusut tassaapput timmisartut qulimiguullillu. Taakku akisuupput akuttukannersumillu tikittarlutik. taamaammat angallannerup pingasoqiusaalernissaa kommunimit anguniarneqarpoq, tamatumanilu imaatigut angallanneq aqquserngillu kujataani angallannermi pingaaruteqarnerulissallutik.

 

Kujataani angallanneq ilaatigut Narsarsuarmi mittarfissuaq aqqutigalugu pisarpoq Qaqortumilu mittarfissuarmit taarserneqarnissaa kissaatigineqarluni. Umiarsuartigut assartuineq illoqarfinnit avannamut kiisalu Ålborgimut ingerlasarpoq sinersortaatillu Qaqortumiit Narseamiillu avannamut sineriak atuarlugu Ilulissanut ingerlasinnaallutik.

  

Pilersuineq eqqagassalerinerlu

Qorlortorsuarmi imermik innaallagissiorfimmiit Qaqortoq Narsarlu sarfalersorneqarput. Nanortalimmi nunaqarfinnilu uuliatortunik innaallagissiorfeqarpoq. Taamaattorli Nanortalimmi nunaqarfinnilu imermik innaallagissiorfiliornissamut periarfissaqarpoq. Saarloq eqqaasanngikkaani illoqarfiit nunaqarfiillu eqqaanni tatsit imeqarfiupput. Saarlumi tarajuiaaveqarpoq.    

 

Eqqagassat annermik Qaqortumi ikuallaavimmi suliarineqartarput. Nunaqarfiit amerlanerit ikuallaaveqarput ikuallanneqarsinnaanngitsullu matoorunneqartarlutik. Siunissami eqqagassalerinerup pilersaarusiorneqarfigisaanik kommunimi eqqagassalerinermut pilersaarusiortoqassaaq. 2011-mi misileraatigalugu eqqagassat Narsamiit Qaqortumut assartorneqartarnerat aallartinneqarpoq. 

 

Piujuaannartitsineq

Kommune Kujalleq ineriartornerup piujuaannartitsinermik tunngaveqartinneqarnissaanut aallaavissaqarluarpoq. Kommunimi inoqutigiit amerlanersaat, sullissiveqarfiit aammalu suliffeqarfiit namminersortut imermik innaallagissiorfimmit CO2-mik aniatitsiviunngitsumit sarfalersugaapput. Inuiaqatigiit CO2-mik aniatitsiunnaariartuinnarnissaat kommunimut pilersaarummi siunertarineqarpoq.

 

Aammattaaq illoqarfiit nunaqarfiillu mikisunnguakkuutaartuugamik piujuaannartitsineq tunngavigalugu aaqqiissuteqarfigineqarnissaminnut tunngavissagissaarput. Sumiiffinni mikisuni illoqarfimmik ineriartortitsineq biilit angallanerulernerannik kinguneqartariaqanngilaq, inuussutissat annertuumik najugarisami tunisassiarineqarsinnaapput taamalu assartuinikkut avatangiisit ilungersortittariaqaratik kiisalu inuit pinngortitamut qanissusertik pissutigalugu illersuinissaminnut akisussaaffeqalersarlutik. 



>

kommunekort

Illoqarfiit Nunaqarfiillu


Qassiarsuk

Qaqortoq