Kommune Kujalleq - Kommuneplan 2011-2022
Postboks 514  3920 Qaqortoq  Grønland  Telefon: +299 704 100  www.kujalleq.gl  arealadm@kujalleq.gl
Takorluukkat aaqqissuussaanerullu ilusissaaAnguniakkat Illoqarfiit NunaqarfiilluAsimi nunaUani nunaminertamik qinnuteqarsinnaavutitIlloqarfiit NunaqarfiilluTusarniaanermi pilersaarusiat nutaat

Tasiusaq


Tasiusaq Tasermiut kangerluaniittumi kangiata, kujataata kitaatalu tungaanut sivingangaatsiartumi qaqqalimmiittumi avannamut sammisortaani kangerlummi qeqertaasaaqqamiippoq.  Nunaqarfiup inissisimarnga peqqutaalluni illut pioreersut saniatigut amerlanerusunik illuliortiternissamut periarfissaqanngilluinnarpoq.

Tasiusami innuttaasut 91-iupput. Nunaqarfimmiut savaateqarfinnut qanittumiittunut tassa Nalasut (innuttaasut 10), Saputit (innuttaasut 3), Nuugaarsuk (innuttaasut 4) Kuussuup kommunip tammaarsimaartarfiata eqqaaniittumut attaveqatigiilluartarput. 1933-miilli nunaqarfik savaatilinnik najugaqarfigineqareerlunilu 1960-imi niuertoruseqarfittut pilersinneqarpoq.

Kuussuup eqqaaniittumi orpeqarfiliortoqarlunilu tatsip eqqaani Tasersuup nunaqarfiup avannaata tungaaniippoq Kalaallit Nunaanni pinngortitaassutsimigut orpeqarfituaq.

 

Innuttaasut inissiallu

Piffissap ingerlanerani aalisarnikkut periarfissat apeqqutaalluinnarlutik innuttaasut amerlassussaat nikerarsimapput. Nunaqarfimmi innuttaasut ikittuinnaaneri peqqutaallutik tunisisoqarpiarneq ajorpoq. Taamaammat tunissamut periarfissaqaqqileriarpat innuttaasut amerleqqinnissaat naatsorsuutigineqarpoq.

Meeqqat atualertussat ikittunnguupput ukiunilu arfinilinni tulliuttuni atuartut ikileriassangatinneqarput. Tamatuma saniatigut utoqqaat naleqquttunik inissianiinnissaminnut pisariaqartitsilertussat amerliartorput.

Tasiusami ilaqutariinnut ataasiakkaanut illuliortoqarnerusarpoq. Illut amerlanerit pisoqavallaarneri peqqutaallutik pitsaavallaanngillat. Inissiallu ilarpassui mikisuararsuupput. Illut tamarmik kuuffissuarnut atassusiligaanngillat. Illut tamakkerlutik kallerup inneranut atassusiligaapput.

Innuttaqassutsip allangorarnissaa ilimagineqanngimmat amerlanerusunik inissialiortitertoqarnissaa naatsorsuutigineqanngilaq. Piffissami pilersaarusiorfiusumi nunaqarfimmi  arfineq pingasunik illuliortoqarnissaa naatsorsuutigineqarpoq. Illutoqqat iluarsaatiinnagassat ullutsinnullu naleqqukkunnaarsimasut iluarsaatat ilaannik taarsersorneqarnissaat naatsorsuutigineqarpoq. 

 

Talittarfeqarneq inuussutissarsiornerlu

Suliffinni pioreersuni inuussutissarsiornikkut tassaanerupput aalisartuuneq, piniartuuneq, savaateqarneq, pisiniarfik, atuarfik kommunimiillu nunaqarfimmi allaffeqarfiit kiffartuussiviusut.

Talittarfik nunaqarfiup kujataata kitaatalu tungaaniippoq. Umiarsuarnut nunaqarfiliartaatinut nunaqarfiup kitaata tungaanut nunamut atasumik talittarfiliortoqarnikuuvoq.  Talittarfiup saniatigut kujataata tungaani puttasunik ilioraasoqarsimavoq. Nuna talittarfiliutiinnassallugu naleqqutinngilaq.  Siunissami nunaqarfimmit kitaata tungaaniit avannaata tungaanut sammisumiit  nunamut atasumut talittarfimmut qajannaallisitsisinnaasumik, umiatsiaaqqanut puttasunullu talittarfiliarineqarsinnaasumik assiaqusiussagaanni tulluarnerpaassaaq.

2007-imi tunisassiorfimmi attuuttoornikkut sarfaaruttoqarnerata kingunerisaanik ikuallattoornerullu kingunerisaanik, kallerup inneranut atortorissaarutinik aseruatitertoqarpoq. Tunisassiorfiulli ammaqqinneqarnissaa siuneratarlugu aseruatitersimasunik iluarsartuussinissaq sulissutigineqarpoq.

Aammattaaq qeqqussanik panersigassanik qalooraasoqarsinnaanissaa avataanullu pisisartunut tunisassiornerup aallartinneqarnissaa sulissutigineqarpoq.

Nunaqarfimmi puisittoqartarpoq. Upernaakkut Tasermiut kangerluarni nipisannik suanniartoqartarpoq. 2011-mi upernaakkut nipisaat suaannik tunisiffigineqarnissaa, kingusinnerusukkullu ukiup ingerlanerani saarullinnik tunisisoqarsinnaanissaa siunertaralugu tunisassiorfiup ammaqqinneqarnissaa sulissutigineqarpoq.

 

Sunngiffiki pisortatigoortumillu sammisassaqartitsiviit

Una toorlugu illut kiffartuussiviusut teknikkikkullu atortorissaarutit takusinnaavatit

Tasiusami savaateqarfinnilu qaninnerusuni mikinerusuneersut  kommunip atuarfeqarfiata ataaniittumi nunaqarfimmi atuartuupput. Atuarfik 1 klassemiit 7 klasse angullugu atuartoqarlunilu atuartunut 25-nut inissaqarpoq. Ukiumi 2007/2008-mi atuarfiusumik atuartut arfineq pingasuupput.  Taamatuttaaq suli atualersimanngitsunut akeqanngitsumik pingasuniit arfinillit angullugit ukiulinnut atualernissamut piareersarfimmiititsisoqartarpoq. Meeqqalli minnerusut ullukkut angerlarsimaffinni paaqqinnittarfinniitinneqartarput.  Ukiuni aggersuni atuarfiup allilerneqarnissa naatsorsuutigineqanngilaq.

Nunaqarfiup allaffia nunaqarfiup qiterpiaaniippoq.  Nunaqarfimmi allaffik mikisuararsuummat ataatsimiittarfeqalernissaanut allaffittaatalu pitsanngorsarnissaa pinerullugu allilerneqarnissaa pisariaqarpoq.

Illu Sullissivimmi errorsiveqarpoq. Taamatuttaaq uffarnissamut periarfissaqarlunilu marlunnik ataatsimoorfiusinnaasumik ineeraqarpoq. Ineeqqat takornarianit unnuiffigineqarsinnaanissaat siunertaralugu iluarsartuunneqassapput. Nunaqarfiup nakorsiartarfia Illu Sullissivimmut atavoq.

Qatserisartoqarfik qanittukkut allilerneqartoq nunaqarfiup qeqqaniippoq. Qatserisartoqarfimmiipput motorinik ingerlatallit qatserinermi pumpet, qatserutit kiiisalu putsumut pulalluni qatserinermi atortut. Pumpe-p assartorneqarsinnaanissaanut motoritortunik nutaanik biileqarnissaq pisariaqarpoq. Nanortalimmi qatserisartoqarfik qatserisartut pisortaanik aqunneqarpoq.

Nunaqarfimmi tamanut sanaluttarfimmi nunaqarfimmiut umiatsiaaqqamik iluarsaattarnissaannut periarfissaqarpoq. Sanaluttarfik iluarsaanneqarpoq. Iluarsarneqarneranullu atatillugu perusuersarfik sanaluttarfillu sananeqassapput. Taamatuttaaq sanaluttarfiup ataani umiatsialiorfiliortoqassaaq.

Nunaqarfik nammineq tunisassiorfiup qulaaniittumi pisiniarfeqarpoq. Pisiniarfiup ineerai aserfallassimasorujussuupput. Ineeqqallu pioreersut iluarsartuunneqarnissaannut taarsiullugu, nutaanik nunaqarfiup qeqqani immikkoortortaqarfiliortoqarnissaa kissaatigineqarpoq.

 

Teknikkikkut atortorissaarutit

Una toorlugu nunap assingani teknikkikkut atortorissaarutit takusinnaavatit

Nunaqarfiup kangiata tungaaniippoq elværki. Taannalu qanittukkut allilerneqarpoq.  Taamaammat piffissami pilersaarusiorfiusumi allilerisoqarnissaanut pisariaqartitsisoqarnissaa naatsorsuutigineqanngilaq.

Imeqarfik nunaqarfiup kangiata tungaaniippoq. Tasiusami imermut katersuivik nunaqarfimmit 250 meterisut ungasitsigisumiippoq. Tassani kuuit qulaasigut sapusiortoqarsimavoq.  Taamatuttaaq ukiukkut erngup apuuffianit sapusiukkamut imertartoqartarpoq. Piffissami pilersaarusiorfiusumi imermut katersuivinnik saliisoqarnissaa pisariaqartinneqarpoq.

Orussaarniarfik qulimiguulinnut mittarfiup kujammut kitaata tungaani sinerissap kujataata tungaani, kiisalu talittarfiup kitaata tungaaniippoq.

Tasiusaq tamakkerluni aqqusineqarpoq. Tassanngaanniillu minnerusunik aqquteeraqartiterpoq. Kommunip aningaasaliiffigisaanik ujaraaqqanik aqquserniortoqarnikuullunilu aqquteeraliortoqarnikuuvoq. Savaateqarfinnut ujaraaraasunik aqquserniortoqarnissaa sulissutigineqarpoq. Piffissamilu pilersaarusiorfiusumi aqquserngup naammissineqarnissaa naatsorsuutigineqarpoq.

Eqqagassat anartarfikullu imaajarnikut katersoriarlugit kommunip eqqaaveqarfianut assartorneqareeraangata ataatsimoortillugit ikuallanneqarlutillu asserneqartarput. Nunaqarfimmi takornarianit pisummik angalaffigineqartartumi avannaata tungaaniittumi eqqaavissuup inissisimannginnissaa pinerullugu, nunaqarfimmi innuttaasunit kitaata tungaanut nuunneqarnissaa kissaatigineqarpoq. Anartarfikut katersorneqareeraangamik kangerlummut saleqqaarnagit kuineqartarput. Imeq qasertoq errortuiffikoq minguiaqqaarnagu nunakkut kuuffiit aqqutigalugit immamut kuutsinneqartarpoq. Piffissami pilersaarusiorfiusumi pisortatigoortumik kuuffissualiortoqarnissaa naatsorsuutigineqanngilaq.

Iliveqarfik nunaqarfiup qeqqaniippoq. Pisariaqartitsineq naapertorlugu iliveqarfik allilerneqassaaq. Iliveqarfiullu eqqaa allanik suliaqarfigeqqusaanngilaq.

Arsaattarfik nunaqarfiup kangiata tungaaniippoq.

Nunaqarfiup kitaata tungaaniipput qulimiguulinnut mittarfittalimmi telekkut attaveqaatitigut atortorissaarutit.

Nunaqarfiup kangiata tungaaniippoq mittarfeeraq aalajangersimasumillu timmisartuussinermi nunaqarfimmiunut tamanut atorneqartartoq.

Mittarfeeraq, ikummatissanut toqqorsiviit imiisiviillu iserfigeqqusaanngitsutut nalunaaqutsersugaasut malinneqartussaapput. Attaveqaatinut ersariinnartup qanitaani eqqaavissualiussagaanni ikuallaaviliussagaanniluunniit naleqquttumik ungasissuseqartitsinissaq pisariaqarpoq.

 

 

Nunaqarfiup ineriartortinneqarnissaanut iliuusissatut pilersaarutit

Nunaqarfimmi illunik inissianillu iluarsartuussinissaq pisariaqartitanut aammattaaq utoqqarnut innarluutilinnullu tulluuttunik inissialiortiternissaq pingaaruteqarpoq. Taakkua saniatigut nunaqarfiup allaffeqarfiata allilerneqarnissaa nunaqarfimmiunit kissaatigineqarpoq. Taamatuttaaq ataatsimoorussamik sanaluttarfimmi umiatsialiorfiliortoqarnissaa kiisalu nunaqarfiup qeqqani nutaamik pisiniarfiliortoqarnissaa nunaqarfimmiunit kissaatigineqarpoq. Nunaqarfiup kitaata tungaani inuussutissarsiorfiusinnaasumik talittarfimmut taamatuttaaq umiatsiaaqqat talittarfittaassaanut assiaqutaasinnaasumik nutaamik eqqaavissualiortoqarnissaa kissaatigineqarpoq.  Tamatuma saniatigut iliveqarfiup allilerneqarnissaanut pisariaqartitsisoqalissagaluarpat nunaqarfiup kangiata tungaatigut allilerisoqarnissaa kissaatigineqarpoq.

Nunaqarfimmi inuussutissarsiutit pioreersut saniatigut, takornariaqarnikkut inuussutissarsiuteqarnerup ineriartortinneqarnissaanut, tassa takornarianit nunaqarfimmiittunit ulluinnarlugu pisummik angalasoqartarnissaanut kiisalu pisummik angalaniartunut takornariartitsisinnaanermut periarfissaqarnera taakkartorneqarpoq. Taamatuttaaq qeqqussanik katersueriarluni panerseriikkanik tunisassiulernissap kiisalu avataani pisisartunut tunisassiulernissap aallartisarneqarnissaa sulissutigineqarpoq.

Nunaqarfimmi puisittoqartarpoq. Upernaakkut Tasermiut kangerluani nipisannik suanniartoqartarpoq. 2011-mi upernaakkut tunisassiorfiup ammaqqinneqarnissaanut kingusinnerusukkullu ukiup ingerlanerani saarullinnik tunisisoqarsinnaanissaanut sulissutiginnittoqarpoq.

 


>

Tasiusaq